فرض کنید از تهران به رم پرواز می‌کنید، دو شب در ایتالیا و هفت شب در فرانسه می‌مانید. جواب معمولاً درخواست از فرانسه است، نه ایتالیا. برعکس، سفر کوتاه به فرانسه برای نمایشگاه اصلی کارتان ممکن است تحلیل متفاوتی داشته باشد و باید هدف سفر را هم در نظر گرفت.
از کدام کشور برای ویزای شینگن اقدام کنیم؟ مقصد اصلی یا اولین ورود؟
برای سفر به یک کشور، همان کشور مرجع درخواست است. برای چند کشور، کشوری را انتخاب کنید که مقصد اصلی سفر از نظر طول اقامت یا هدف است؛ اگر هیچ مقصد اصلی تعیین نمی‌شود، کشور نخستین عبور از مرز خارجی شینگن معیار است. پرواز اول به ایتالیا الزاماً به معنی اقدام نزد ایتالیا نیست.
برای جزئیات و استثناها، ادامه راهنما را بخوانید.
چک‌لیست تصمیم
این چهار مرحله را قبل از ثبت درخواست خود مرور کنید.
- قانون ماده ۵ دقیقاً چه می‌گوید؟
اگر همه اقامت در یک کشور باشد، آن کشور پرونده را بررسی می‌کند. اگر سفر چندمقصدی است، کشور مقصد اصلی به اعتبار طول اقامت به روز یا هدف واقعی سفر تعیین می‌شود. فقط وقتی مقصد اصلی روشن نیست، کشور نخستین عبور از مرز خارجی معیار می‌شود.
- چرا ورود اول همیشه معیار نیست؟
فرودگاه ورودی ممکن است صرفاً نقطه اتصال پرواز یا توقف کوتاه باشد. برنامه چندروزه با هتل و فعالیت اصلی در کشور دیگر نشان می‌دهد سفر در کجا متمرکز است.
- مدت برابر در چند کشور چطور ارزیابی می‌شود؟
وقتی در دو کشور مثلاً چهار روز اقامت دارید، فوراً نتیجه نگیرید کشور ورود اول مسئول است؛ قانون علاوه بر تعداد روز، هدف سفر را می‌سنجد. اگر هدفی غالب باشد، ممکن است مقصد اصلی به‌واسطه هدف مشخص شود.
- محاسبه روزها و شب‌ها در یک سفر واقعی
برای هر کشور زمان ورود و خروج، نشانی اقامت، هدف و جابه‌جایی را در یک جدول بنویسید. مثال فرضی: سه شب آلمان، پنج شب فرانسه و دو شب ایتالیا، به‌علاوه روزهای سفر و بازدیدهای اصلی.
پیش از اقدام قطعی، اعلان رسمی مقصد و اسناد پرونده خود را کنترل کنید.
قانون ماده ۵ دقیقاً چه می‌گوید؟
اگر همه اقامت در یک کشور باشد، آن کشور پرونده را بررسی می‌کند. اگر سفر چندمقصدی است، کشور مقصد اصلی به اعتبار طول اقامت به روز یا هدف واقعی سفر تعیین می‌شود. فقط وقتی مقصد اصلی روشن نیست، کشور نخستین عبور از مرز خارجی معیار می‌شود.
این قاعده برای تعیین مرجع درخواست ویزای کوتاه‌مدت یکنواخت است. حتی داشتن نوبت آسان‌تر در کشور دیگر، مبنای حقوقی برای تغییر مقصد اصلی نمی‌شود.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
چرا ورود اول همیشه معیار نیست؟
فرودگاه ورودی ممکن است صرفاً نقطه اتصال پرواز یا توقف کوتاه باشد. برنامه چندروزه با هتل و فعالیت اصلی در کشور دیگر نشان می‌دهد سفر در کجا متمرکز است.
اگر نخست از رم وارد شوید ولی بیشتر سفر را در پاریس بگذرانید، ترتیب بلیت به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. نخست طول اقامت و هدف را بررسی کنید.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
مدت برابر در چند کشور چطور ارزیابی می‌شود؟
فرض کنید چهار روز در آلمان و چهار روز در فرانسه می‌مانید. اگر هدف اصلی سفر یک رویداد خانوادگی مستند در فرانسه باشد، صرف برابری روزها به معنی انتخاب خودکار آلمان به‌عنوان کشور ورود اول نیست. ابتدا هدف واقعی و مدارک آن بررسی می‌شود؛ فقط اگر مقصد اصلی از نظر مدت و هدف قابل تعیین نباشد، مرز خارجی نخستین ورود معیار خواهد بود.
برای نمونه دو سفر هشت‌روزه را مقایسه کنید: در هر دو، چهار روز آلمان و چهار روز فرانسه اقامت دارید. در سفر اول، برای مراسم ازدواج خواهر خود به فرانسه می‌روید و مدارک مراسم را دارید؛ هدف اصلی فرانسه می‌تواند تعیین‌کننده باشد، هرچند ورودتان از آلمان است. در سفر دوم، فقط گردشگری با هدف برابر در هر دو کشور برنامه‌ریزی کرده‌اید و مقصد اصلی از مدت یا هدف قابل تعیین نیست؛ آن‌وقت نخستین عبور از مرز خارجی شینگن معیار است. پیش از انتخاب سفارت، برنامه روزبه‌روز و اسناد هدف سفر را کنار هم بگذارید؛ تعداد شب‌های برابر به‌تنهایی به معنای انتخاب خودکار کشور ورود اول نیست.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
محاسبه روزها و شب‌ها در یک سفر واقعی
برای هر کشور زمان ورود و خروج، نشانی اقامت، هدف و جابه‌جایی را در یک جدول بنویسید. مثال فرضی: سه شب آلمان، پنج شب فرانسه و دو شب ایتالیا، به‌علاوه روزهای سفر و بازدیدهای اصلی.
اگر اقامت کوتاه روزانه دارید که در یک کشور می‌خوابید و در کشور دیگر فعالیت می‌کنید، به‌جای اتکا به تعداد هتل‌ها، هدف و مدت حضور را صادقانه توضیح دهید.
برای محاسبه مجموع روزهای حضور کوتاه‌مدت در قلمرو شینگن، قانون ۹۰ روز در ۱۸۰ روز شینگن را نیز بخوانید؛ این موضوع با تعیین کشور مسئول رسیدگی تفاوت دارد.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
فرق نخستین فرودگاه با نخستین مرز شینگن
ممکن است پرواز شما از کشور غیرشینگن عبور کند. در حالت نبود مقصد اصلی، قانون نخستین مرز خارجی ورود به قلمرو شینگن را در نظر می‌گیرد، نه صرفاً نخستین توقف بلیت.
همچنین عبور از یک کشور عضو شینگن به کشور عضو دیگر مثل عبور مرزی خارجی تازه نیست. جزئیات برنامه واقعی خود را با تاریخ‌ها ثبت کنید.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
محل درخواست از ایران و اقامت قانونی در کشور دیگر
برای انتخاب سفارت، دو سؤال را جدا پاسخ دهید: نخست کدام کشور بر اساس ماده ۵ مقررات ویزا مسئول سفر شماست؛ سپس در کدام کشور باید درخواست را تحویل دهید؟ قاعده عمومی این است که نزد نمایندگی دارای صلاحیت در محل اقامت قانونی خود اقدام کنید. بنابراین، اگر ساکن ایران هستید، ابتدا کشور مسئول را بر اساس هدف و مدت سفر تعیین کنید و بعد صفحه رسمی همان نمایندگی در ایران را برای محل تحویل پرونده و کارگزاری مجاز بررسی کنید. اولین فرودگاه، ارزان‌ترین نوبت یا حضور موقت در یک کشور سوم، به‌تنهایی این دو قاعده را تغییر نمی‌دهد.
تبعه ایرانی مقیم قانونی کشور دیگری ممکن است لازم باشد از محل اقامت خود اقدام کند. فروش نوبت از کشور سوم بدون بررسی وضعیت اقامت، راه‌حل عمومی نیست.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
مدارک اقامت و برنامه سفر باید قابل استعلام باشند
فرم سفر، رزروهای واقعی، دعوت‌نامه و بیمه را با برنامه یکسان ارائه کنید. اگر برای سفر چندمقصدی تنها هتل کشور ورودی را ارائه می‌کنید ولی قرار است بیشتر سفر در کشور دوم باشد، پرونده از نظر مقصد اصلی مبهم می‌شود.
نامه کوتاه برنامه سفر می‌تواند دلایل جابه‌جایی و انتخاب سفارت را توضیح دهد؛ این نامه جایگزین سند جعلی یا رزرو منقضی نمی‌شود.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
اگر برنامه سفر بعداً تغییر کرد
تغییر واقعی برنامه ممکن است رخ دهد. بهتر است از طریق مرجع رسیدگی درباره مدارک اصلاحی یا الزام اطلاع‌رسانی سؤال کنید و برنامه‌ای خلاف قصد واقعی برای گرفتن نوبت نسازید.
ویزا به‌تنهایی تضمین ورود در مرز نیست و مأمور مرزی می‌تواند درباره هدف و شرایط سفر سؤال کند. اسناد برنامه جدید را صادقانه نگه دارید.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
جدول تصمیم نهایی برای متقاضی ایرانی
اگر فقط فرانسه مقصد است، فرانسه؛ اگر فرانسه مقصد اصلی از نظر اقامت یا هدف است، فرانسه؛ اگر سفر واقعاً متوازن و فاقد مقصد اصلی است، نخستین مرز خارجی شینگن را بررسی کنید.
پیش از رزرو وقت، قاعده ماده ۵ و چک‌لیست نمایندگی منتخب در ایران را دوباره باز کنید. صفحه کشور موردنظر در خوش‌ویزا مسیر مدارک اختصاصی را توضیح می‌دهد.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
سه برنامه سفر فرضی؛ چه کشوری مسئول است؟
سناریوی اول: یک نفر از تهران با پرواز به رم وارد قلمرو شینگن می‌شود، سپس به فرانسه می‌رود و ده شب در فرانسه اقامت دارد؛ ایتالیا صرفاً نقطه ورود اوست. در این برنامه، انتخاب ایتالیا فقط به اتکای نخستین ورود قابل دفاع نیست؛ مقصد اصلی سفر فرانسه است. سناریوی دوم: مسافری هفت شب آلمان و سه شب ایتالیا دارد و هدف گردشگری در آلمان غالب است. در این وضعیت نیز ابتدا آلمان بررسی می‌شود.
سناریوی سوم: فردی در یک تور مشترک، سه شب ایتالیا و سه شب فرانسه با فعالیت‌های هم‌اهمیت دارد و نمی‌توان مقصد اصلی روشنی تعیین کرد. در این حالت، نخستین مرز خارجی ورود به شینگن تعیین‌کننده می‌شود. این مثال‌ها فرضی‌اند؛ در پرونده واقعی، جزئیات هدف و مسیر مهم‌تر از تکرار یک فرمول است.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
معیار هدف سفر چه زمانی از شمارش شب‌ها مهم‌تر می‌شود؟
تصور کنید هدف قطعی سفر حضور در یک رویداد خانوادگی مهم در فرانسه است، اما مسیر تفریحی پیش و پس از آن در چند کشور دیگر ادامه دارد. قانون درباره مقصد اصلی «مدت یا هدف اقامت» صحبت می‌کند؛ بنابراین فقط با شمردن شب‌های هتل نباید نتیجه حقوقی داد.
برای تصمیم مستند، دعوت‌نامه رویداد، زمان‌بندی آن، مدت هر بخش و برنامه بازدید را یکجا بررسی کنید. در پرونده‌های پیچیده درباره کشور مسئول، پیش از رزرو وقت از نمایندگی مرتبط سؤال کنید؛ خرید وقت کشور آسان‌تر جای پاسخ قانونی نیست.
منابع این بخش: EUR-Lex — Visa Code ماده ۵ ↗
چک‌لیست سندی برای جلوگیری از تناقض مقصد
در فرم درخواست، کشور صادرکننده و مرجع رسیدگی باید با مقصد اصلی واقعی سازگار باشد. اگر روی رزروها و بیمه نام شهرها یک چیز است و نامه توضیحی برنامه دیگری می‌دهد، ابتدا اختلاف را رفع کنید؛ در صورت تغییر واقعی برنامه، مدرک جدید تهیه کنید.
برای یک برنامه قابل پیگیری، جدول ورود/خروج، تعداد شب‌های اقامت، علت سفر هر شهر و مدارک میزبان را همراه شماره رزرو واقعی ذخیره کنید. از دستکاری PDF هتل برای نشان‌دادن اقامت بیشتر در کشور دلخواه پرهیز کنید.
منابع این بخش: کمیسیون اروپا — درخواست شینگن ↗
سؤالات متداول درباره کشور مسئول شینگن
برای شینگن از اولین کشور ورود ویزا بگیریم؟
نه همیشه؛ ابتدا مقصد اصلی از نظر مدت یا هدف مشخص می‌شود.
اگر سفر فرانسه بیشتر از ایتالیاست، سفارت کدام کشور؟
در سفر گردشگری با تمرکز اقامت در فرانسه، معمولاً فرانسه کشور مسئول است.
اگر تعداد شب‌های دو کشور برابر باشد چه؟
هدف سفر را هم بررسی کنید؛ فقط اگر مقصد اصلی قابل تعیین نباشد نخستین مرز خارجی مطرح است.
آیا دریافت وقت آسان‌تر می‌تواند کشور مسئول را تغییر دهد؟
خیر؛ دسترسی به نوبت، هدف و مدت سفر را تغییر نمی‌دهد.
کشور ورود اول حتماً کشور صادرکننده ویزاست؟
نه؛ مسیر ورود با کشور دارای صلاحیت رسیدگی یکسان نیست.
آیا می‌توان بعد از صدور ویزا برنامه را تغییر داد؟
تغییرات واقعی باید با مقررات و مدارک سفر سازگار باشند؛ درباره تغییر اساسی از مرجع رسمی سؤال کنید.
منابع رسمی مقاله
این منابع در تاریخ برای محتوای فعلی مرور شده‌اند؛ در روز ثبت درخواست، نسخه جدید مرجع رسمی را دوباره بررسی کنید. خوش‌ویزا نماینده سفارت یا صادرکننده ویزا نیست.
درباره شیوه تهیه و اصلاح مطالب بیشتر بدانید: سیاست بررسی محتوای خوش‌ویزا.